Servikal displazi nedir?

Servikal displazi, rahim ağzında ya da çevresinde anormal yani kanser öncesi hücrelerin oluştuğu durumdur.

Servikal displazi smear testi ile teşhis edilir. Şüphelenilen hücrelere rastlanılırsa biyopsi ile kesin sonuç elde edilir. Hücrelerde oluşan değişimler orta, çok ya da az olabilir. Servikal displazinin oluşması, rahim ağzı kanseri olunduğu anlamına gelmez. Ancak erken tedavi alınmazsa kansere yol açabilir.

Servikal displazinin belirtileri nelerdir?

Servikal displazili olan kişilerde çoğunlukla herhangi bir semptom olmaz. Bu nedenle düzenli taramalarınızı yaptırmanız önemlidir. Bunun için rutin smear testleri yapılmaktadır. Ne zaman ve ne sıklıkla yaptırmanız gerektiğini öğrenmek için sağlık ocağına başvurun. Aile sağlık merkezlerinde ücretsiz olarak bu test yapılmaktadır.

Servikal displaziye ne sebep olur?

Rahim ağzınızda bulunan hücreler zamanla değişebilir. Bu nedenle hemen hemen her zaman servikal displazi olabilirsiniz.

İnsan papilloma virüsü yani HPV servikal displaziye neden olmaktadır. 200 kadar HPV virüsü vardır. Bunların yaklaşık olarak 40'ı cinsel organları etkilemektedir. Virüsler cinsel temas yoluyla bulaşmaktadır. Çoğu virüs kansere neden olmamaktadır. Yaklaşık 12 tanesi yüksek risk oluşturmaktadır.

Servikal displazi riskini artıran birkaç faktör vardır, bunları aşağıda sıraladık:

  • 18 yaşından önce cinsel hayatın aktif olması
  • Birden fazla cinsel partnere sahip olmak
  • Hasta olmak veya bağışıklık sistemini zayıflatan ilaçlar kullanmak
  • Sigara içmek
  • Kondom kullanmamak (kondom HPV'yi önlemeye yardımcı olurken, sizi tamamen korumaz)
  • 16 yaşından önce gebe kalmak ve doğum yapmak

Servikal displazi ya da HPV taşınak, rahim ağzı kanseri olunacağı anlamına gelmez. Fakat tedavi olunmazsa kanserli hücreler gelişebilir.

Servikal displazi nasıl teşhis edilir?

Servikal displazi rutin olarak yapılan smear testi ile tespit edilir. Bu testi yaparken, doktorunuz bir hücre örneği almak için rahime smear çubuğunu yerleştirir ve örnek alır. Bu genellikle size acı vermez. Daha sonra alınan hücreler bir laboratuvara gönderilir.

Smear testi sonuçları normal veya anormal olabilir. Normalse, düzenli smear testleri yaptırmanız tavsiye edilir.

Kesin olmayan sonuçlar servikal displaziyi doğrulamaz. Rahim ağzınızda ya da vajinanızda basit enfeksiyon da olabilir. Doktorunuz tekrardan smear testi isteyebilir.

Anormal bir sonuç elde edilirse servikal displazi doğrulanır. Bu Skuamöz intraepitelyal lezyon (SIL) olarak isimlendirilir. Smear testinde kanser öncesi hücreler şu şekilde gruplandırılır:

  • Düşük dereceli SIL (LSIL), hafif anormalliği ifade eder
  • Orta ila şiddetli SIL (HSIL), yüksek anormalliği ifade eder
  • Atipik glandüler ya da skuamöz hücreler

Hücre değişiklikleri hafif, orta veya şiddetli mi görmek için ek testler yaptırmak gerekir. Kolposkopi, doktorun rahim ağzını daha yakından bakmasını sağlar. Biyopsi yapmak amacıyla daha büyük bir anormal doku örneği alınabilir. Bu biyopsiler küçüktür bu nedenle çok fazla acıya neden olmaz.

Biyopside rastlanılan servikal displaziye servikal intraepitelyal neoplazi (CIN) adı verilir. 3 seviyesi bulunmaktadır:

  • CIN I
  • CIN II
  • CIN III

Bir HPV testi, smear testi ile aynı anda ya da ayrı olarak yapılabilir. Böylece HPV'nin varlığı ve türü belirlenir.

Servikal displazi önlenebilir mi?

Servikal displaziyi önlemenin en kesin yolu HPV aşısı olmaktır. Bu aşının HPV riskini azalttığı kesinleştirilmiştir. Fakat servikal displaziyi tam olarak engellemez. Aşı olmak için tüm kriterleri taşıyıp taşımadığınızı öğrenmek amacıyla doktorunuza danışın. En etkili sonuç için, cinsel olarak aktif hale gelmeden 9-26 yaş arasındaki kız ya da erkek çocuklarının aşılanması gerekir.

Servikal displazi gelişme riskini azaltmak amacıyla aşağıdaki adımları uygulayabilirsiniz:

  • 9-26 yaşları arasında HPV aşısı yaptırın.
  • Sigara kullanmayın.
  • 18 yaşına gelene kadar cinsel ilişkiye girmeyin.
  • Seks yaparken her zaman kondom kullanın.
  • Tek eşli ilişki yaşayın.

Servikal displazinin tedavisi nasıl yapılır?

Servikal displazi tedavi edilirken, tıbbi geçmişinize ve anormal hücrelere dikkat edilir. Hafif servikal displazi çoğu zaman tedavi olmaksızın iyileşir. Doktorunuz her 6 ayda bir smear testi yaptırmanızı önerebilir. Ancak değişiklikler ortadan kalkmazsa veya daha da kötüye giderse, tedavi olmaya ihtiyaç duyulacaktır.

Orta ya da şiddetli servikal displazi durumları acil tedavi gerektirebilir. Tedavi seçenekleri şunlar olabilir:

  • Anormal servikal dokuyu dondurmak amacıyla kriyocerrahi
  • Elektrik tel ile anormal hücreleri yakmak amacıyla LEEP (döngü elektrocerrahi eksizyon prosedürü)
  • Anormal hücreleri lazer, neşter ya da her ikisinin yardımıyla çıkarmak için ameliyat

Nadir olarak görülen şiddetli servikal displazi vakalarında serviksin tamamen vücuttan çıkarılması için histerektomi gerekebilir.

Servikal displazi ile yaşamak

Erken tanı ve tedavi ile çoğu servikal displazi vakası iyileşir. Erken teşhis için doktorunuzun önerdiği taramaları yaptırın.

Tedavi edildikten sonra servikal displazi tekrarlayabilir. Şiddetli servikal displazisi vakalarında yüksek riskli HPV'si olan bireyler veya durumu tedavi edilmeyen kişiler rahim ağzı kanseri olabilir.

Doktorunuza sormanız gereken bazı sorular:

  • Servikal displaziye veya HPV’ye genetik yatkınlığım var mı?
  • Servikal displazi veya HPV hamile kalmamı etkiler mi?
  • Erkekler için HPV testi bulunuyor mu?
  • Partnerim HPV pozitif çıktı, bende test yaptırmalı mıyım?